İçeriğe geç

Namaz terimleri sözlüğü

Rekât, kıyam, rükû, ka'de, tadil-i erkân, vacip, sünnet-i müekkede ve diğer namaz terimlerinin anlamları.

Namazla ilgili kitaplarda ve vaazlarda sık geçen terimlerin kısa açıklamaları.

Ezan
Namaz vaktinin girdiğini bildirmek için belirli sözlerle yapılan çağrı.
Kamet
Farz namaza başlamadan hemen önce okunan, ezana benzeyen çağrı; "Kad kâmeti's-salâh" (namaz başladı) cümlesini içerir.
Niyet
Hangi namazı kılacağını kalben belirlemek. Namazın farzlarındandır; dille söylemek güzel görülmüştür.
İftitah tekbiri
Namaza başlarken söylenen "Allâhu ekber". Namazın farzıdır; tahrime tekbiri de denir.
Rekât
Kıyam, kıraat, rükû ve iki secdeden oluşan namaz birimi.
Kıyam
Namazda ayakta durmak. Gücü yetenler için farz namazlarda farzdır.
Kıraat
Namazda ayakta Kur'an'dan okumak.
Rükû
Eller dizlere yetişecek kadar öne eğilmek.
Kavme
Rükûdan sonra doğrulup ayakta kısa bir süre durmak.
Secde (sücud)
Alın, burun, eller, dizler ve ayak parmakları yere değecek şekilde kapanmak. Her rekâtta iki kez yapılır.
Celse
İki secde arasında kısa bir süre oturmak.
Ka'de
Namazda oturuş. İkinci rekâttan sonraki ilk oturuş (ka'de-i ûlâ) vacip, son oturuş (ka'de-i ahîre) farzdır.
Teşehhüd
Oturuşta Ettehiyyâtü duasını okumak.
Tadil-i erkân
Rükû, secde ve diğer hareketlerde azaların yerleşip sükûnet bulacağı kadar beklemek.
Selam
Namazdan çıkarken önce sağa, sonra sola "Esselâmü aleyküm ve rahmetullâh" demek.
Farz
Kesin delille emredilen, yapılması zorunlu olan; terk eden günahkâr olur.
Vacip
Farz kadar kesin olmayan delille sabit, yapılması gerekli olan. Vitir ve bayram namazları vaciptir.
Sünnet-i müekkede
Peygamberimizin devamlı kıldığı, çok az terk ettiği sünnet. Sabahın, öğlenin, akşamın ve yatsının son sünneti böyledir.
Sünnet-i gayr-i müekkede
Peygamberimizin bazen kıldığı sünnet. İkindinin ve yatsının ilk sünneti böyledir.
Nafile
Farz, vacip ve sünnetin dışında, sevap kazanmak için kılınan namaz; teheccüd ve kuşluk gibi.
Kaza
Vaktinde kılınamayan farz ve vacip namazı sonradan kılmak.
Kerahat vakti
Namaz kılmanın mekruh olduğu vakitler: güneş doğarken, tam tepedeyken ve batarken.
İmam
Cemaatle kılınan namazda öne geçip namazı kıldıran kişi.
Cemaat
İmama uyarak birlikte namaz kılan topluluk. Erkekler için farz namazları cemaatle kılmak sünnet-i müekkededir.
Mesbûk
İmama ilk rekâttan sonra yetişen kişi; imam selam verdikten sonra kaçırdığı rekâtları tamamlar.
Müezzin
Ezan ve kamet okuyan görevli.
Sehiv secdesi
Namazda yanılarak bir vacibi terk etme ya da geciktirme hâlinde namazın sonunda yapılan iki secde.
Tesbihat
Farz namazlardan sonra okunan Âyetü'l-Kürsî, 33'er kez Sübhânallâh, Elhamdülillâh, Allâhu ekber ve dua.

Bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yaygın görüşüne (Hanefi mezhebi) göre hazırlanmıştır. Temel kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı, İlmihal I: İman ve İbadetler. Diyanet'in sesli ve görüntülü anlatımlarına namaz.diyanet.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.

Hazırlayan: Secdem içerik ekibi · Son güncelleme:

İllere göre namaz vakitleri